tarafından

Küresel Düzeyde İş Sağlığının Genel Görünümü

is-guvenligi-62D4-32E0-2553T.C.

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ

ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

Küresel Düzeyde İş Sağlığının Genel Görünümü -WHO çerçevesinde-

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ DERSİ ÖDEVİ

ARALIK 2011 – İZMİR


Herkese merhaba. Bu sefer sizlere üniversitede okurken ders içeriği ile bağlantılı olarak WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından yayınlanmış bir raporun Türkçe’sini sunuyorum. Umarım beğenirsiniz.

 GİRİŞ

Günümüz dünyasında, yaşamın bir parçası olan ekonomimizin işlemesini sağlayan emek, sermaye, girişimci ve toprak, yani üretim malzemeleri. Bu 4 unsurun ortak paydada birleşimi ve ortaklaşa çalışmaları sonucunda ortaya bir aksiyon çıkmakta ve bunun sonucu olarak ekonominin can damarı olan “para”yı yaratmakta ve dolandırmaktadır.

Unsurların bir araya gelmesi ile üretim elde edilmekte, ve üretim sonucu elde edilen ürünlerin ya da hizmetlerin sunumu ile de bir değer yaratılmaktadır. Bu yaratılan değer Marx tarafından “artı değer” olarak nitelendirilmekte ve sermaye sahibinin, yani girişimcinin, emek tarafını çalıştırması sonucu elde edilmektedir. Buradaki “artı” kavramı,  girişimcinin, emeği kendi değerinden daha fazla çalıştırması sonucu elde edilmiş değeri ifade eden bir kavramdır. Yani emeğin kendi değerinden, kazandığı ücretten, daha fazla çalıştırılması ile bu değer ortaya çıkıyor. Yaratılan bu fazla değer de, girişimcinin sermaye olan kaynağına gitmektedir.

Burada bir değer yaratmak için çalışan emek, ücretini alsa da, hatta artı değer katmak için fazladan çalışsa da, çok çeşitli ve duruma göre tehlikeli şartlarda çalışmaktadır. Emeğin, çalışması esnasında maruz kaldığı riskler ise minimuma indirilmesi gereken çok önemli bir konudur.  ILO’nun 2009 senesinde yapmış olduğu bir araştırmaya göre dünyada her 15 saniyede 1 insan (yılda 2.2 milyon kişi) iş kazaları ve meslek hastalıkları yüzünden ölmektedir. Bu rakam sebebiyle de, ölüm oranları istatistiklerinde, diğer ölüm nedenleri arasında baş sıralarda gözükmesine sebep oluyor. Bu sebeplerden dolayı, işteki sağlığın ve güvenliğin korunması için bir takım önlemlerin alınması zorunlu hale geliyor.

Bu çalışmamızda size, Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 2007 senesinde, bu konu üzerinde yapmış olduğu bir araştırmanın çevirisini sunacağız. Yapılan araştırmanın başlığı “İşçi Sağlığı: Evrensel Eylem Planı”. Ve bu planın yıllık çerçevesi 2008 ile 2017 senelerini içermektedir.

İşçi sağlığını, yapılması önerilen evrensel eylem planı çerçevesinde inceleyeceğiz. Makalemizin içeriği DSÖ’nün 5 hedefte belirlenen “eylem”lerinden ve eylemler sonucu  gerçekleştirilmiş uygulamaların anlatıldığı “uygulama”lar başlığından oluşmaktadır.

İŞÇİ SAĞLIĞI: EVRENSEL EYLEM PLANI

60. Dünya Sağlık Toplantısı

 

EYLEMLER

Hedef 1: İşçi Sağlığı Politika Araçları Tasarlamak ve Uygulamak

İşçi sağlığı ulusal politika çerçeveleri şunları içermelidir: mevzuatın yürürlüğe girmesi; faaliyetlerin sektörler arası koordinasyon mekanizmalarının kurulması; işçi sağlığının korunması ve teşviki için finans ve kaynak seferberliği; sağlık bakanlıklarının rol ve kapasitelerinin güçlendirilmesi; ve işçi sağlığı hedef ve eylemlerinin ulusal sağlık ve stratejilerine entegre edilmesi.

İşçi sağlığı ile ilgili ulusal eylem planları İşçi Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi, 2006’yı da dikkate alarak, sağlık ve çalışma gibi ilgili bakanlıklar ve diğer büyük ulusal paydaşlar arasında ele alınmalıdır. Bu planlar şunları içermelidir: ulusal profiller; eylem öncelikleri; amaç ve hedefler; eylemler; uygulanacak mekanizmalar; beşeri ve mali kaynakların izlenmesi, değerlendirilmesi ve güncellenmesi; raporlama ve hesap verebilirlik.

Meslek hastalıkları ve yaralanmaların önlenmesine yönelik ulusal yaklaşımlar, ülkelerin önceliklerine göre ve DSÖ küresel kampanyalarıyla birlikte hareket ederek geliştirilmelidir.

Önlemlerin risk düzeyleri ve sağlık durumu açısından farklı işçi grupları arasındaki boşlukları en aza indirmek için alınması gerekir. Ekonomik faaliyetleri ve riski yüksek sektörlerde genç ve yaşlı işçilere, engelliler ve göçmen işçiler gibi yetersiz hizmet alan ve savunmasız çalışan nüfusa özellikle dikkat edilmelidir. Sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği için özel programlar belirlenmelidir.

DSÖ işçi sağlığı ile ilgili faaliyetlerde liderlik sağlamak amacıyla sağlık bakanlıklarının kapasitelerini güçlendirmek, politikalar ve eylem planlarını hazırlamak ve uygulamak, ve sektörler arası işbirliğinin teşviki için; Üye Ülkelerle çalışacaktır. Faaliyetler, asbest ile ilgili hastalıkların ortadan kaldırılması için çeşitli formları düzenleyen farklı bir yaklaşımı göz önünde bulundurarak, sağlık çalışanlarını Hepatit B’ye karşı aşılama ve öncelikle işle ilgili sağlık sonuçlarına yönelik diğer eylemlerin yanı sıra, ilgili ulusal yasal araçlar ve etkili müdahaleler için son bulgular doğrultusunda küresel kampanya faaliyetlerini içerecektir.

Hedef 2: İşyerinde sağlık koşullarını korumak ve artırmak

İşyerindeki sağlık riskinin değerlendirilmesi ve yönetilmesi şunlarla artırılabilir: iş ortamındaki mekanik, fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psikolojik olarak gerekli olan müdahaleleri tanımlamak. Bu tür önlemler aynı zamanda şunları da içeriyor: iş ortamındaki kimyasalların entegre yönetimi, tüm iç iş ortamından tütün dumanlarının arındırılması, iş güvenliğinin artırılması ve dizayn aşamasındaki yeni teknolojilerin, çalışma süreçlerinin ve ürünlerin sağlığa etkisinin değerlendirilmesi.

İş ortamında sağlığı korumak aynı esnada kamulaştırma politikalarını ve temel düzeyde iş sağlığı standartlarını benimsemeyi gerektiriyor ki şunlar yapılabilsin: tüm iş ortamının sağlık ve güvenlik önlemleri için minimum gereksinimlere uyması, uygulamanın seviyesinin uygun seviyeye getirilmesi, iş ortamı sağlık denetiminin güçlendirilmesi, ve özel ulusal koşullara göre yetkili olan kural koyucu organlar arasında işbirliği kurma.

Kapasiteler, insan kaynağının, metodolojik ve teknolojik kaynakların güçlendirilmesi, işçilerin ve işverenlerin eğitilmesi, sağlıklı iş uygulamalarının ve iş organizasyonunun tanıtılması da dahil olmak üzere, mesleki tehlikeler, hastalıklar ve yaralanmalardan birincil korunma için inşa edilmeli. Mekanizmalar, sağlıklı örgütlerin geliştirilmesini teşvik edici şekilde işçilerin ve işverenlerin katılımıyla, danışmanlığı da içerecek şekilde, kurulmuş olması gereklidir.

Sağlık teşvikini artırabilmek ve bulaşıcı olmayan hastalıkları iş ortamında önleyebilmek için, özellikle işçiler arasındaki sağlıklı beslenmenin ve fiziksel hareketlerin, ve işteki mental ve ailesel sağlığın daha ileri götürülmesi gerekli. Aynı şekilde Tüberküloz, HIV/AIDS, sıtma ver kuş gribi gibi küresel sağlık tehditler de iş ortamında kontrol edilebilir ve önlenebilir.

Dünya Sağlık Örgütü, mesleki riskleri değerlendirecek ve yönetecek uygulama araçlar yaratacak, iş ortamında sağlığın korunması için minimum gereklilikleri ödenecek, sağlıklı iş ortamlarının geliştirilebilmesi ve iş ortamındaki sağlığın artırılabilmesi için rehberlik edecek. Aynı esnada küresel sağlık riskleriyle ilgili olan uluslar arası programların iş ortamı eylemlerine dahil olması sağlanacak.

Hedef 3: Performansı Arttırmak ve İş Sağlığı Hizmetlerine Erişim

İş sağlığı hizmetlerinin kapsam ve kalitesi şunlar ile geliştirilmelidir: sağlık sistemlerinin performansını arttırmak için, gelişmelerini ulusal sağlık stratejilerine, sağlık sektörü reformlarına ve planlarına entegre etmeleri; iş sağlığı hizmetlerinin organizasyonu ve kapsama alanı için standartların belirlenmesi; iş sağlığı hizmetleri ile çalışan nüfusun kapsamını arttırmak için hedefler belirlenmesi; iş sağlığı hizmetleri sunumunun maliyeti ve kaynakların fonu için mekanizmaların oluşturulması; yeterli ve etkin insan kaynaklarının sağlanması; ve kalite güvence sistemlerinin kurulması. Temel iş sağlığı hizmetleri, kayıt dışı ekonomi, küçük işletmeler ve tarım da dahil olmak üzere, tüm çalışanlar için sağlanmalıdır.

Çekirdek kurumsal kapasiteler ulusal ve yerel düzeyde, planlama, izleme ve hizmet sunumunun kalitesi, yeni müdahalelerin tasarımı, bilginin yayılması, ve bir uzmanlık alanı sağlanması açısından temel iş sağlığı hizmetlerine teknik destek sağlamak amacıyla inşa edilmelidir.

İşçi sağlığı için insan kaynaklarının gelişimi şunlar tarafından daha da güçlendirilmelidir: ilgili disiplinlerde daha fazla lisansüstü eğitim; temel iş sağlığı hizmetler için kapasite oluşturma; birincil basamak sağlık uygulayıcıları ile iş sağlığı hizmetleri için gerekli diğer personelin eğitimine işçi sağlığını dahil etme; işçi sağlığı için insan kaynaklarını çekmek ve tutmak, ve hizmet ağları ve mesleki birliklerin kurulmasını destekleme için teşvik yaratma. Dikkat sadece lisansüstüne değil, aynı zamanda sağlık personellerinin işçi sağlığı ve iş sağlığı sorunlarının önlenmesi ve tedavisinin tanıtımı gibi çeşitli alanlardaki temel eğitimine de verilmelidir. Bu, birinci basamak sağlık hizmetlerinde özellikle öncelikli olmalıdır.

DSÖ üye devletlere temel paketler, bilgi ürünleri, araçlar ve iş sağlığı hizmetleri için uygulama metotları, ve ayrıca çalışma yöntemlerinin gelişimi için iyi rehberlik sağlayacaktır. Aynı zamanda gerekli insan kapasitesi ve kurumsal kapasitelerin kurulması için uluslararası çabaları teşvik edecektir.

Hedef 4: Eylem ve uygulaması  için gereken kanıtları sağlamak ve bağlantısını kurmak

Çalışanlarının sağlığının gözetilmesi için bulunan sistemler, mesleki tehlikeleri  kesin tanımlama ve kontrol hedefiyle dizayn edilmeli. Bu çaba şunları içeriyor; ulusal bilgi sistemi kurulması, hastalık ve yaralanmalardaki  mesleki yükümlülüklerin daha tahmin edilebilir yapılması, maruz kalınan büyük risklere, mesleki kazalara ve mesleki hastalıklara  ilişkin kayıt tutulması, ve kaza ve hastalık gibi durumların erken teşhisi ve raporlamasının artırılması.

Çalışanların sağlığı üzerine yapılan araştırmalar, özellikle de bu konuya ulusal sağlık araştırma programları çerçevesinde birincil önem atfederek ve konuyu genişleterek, ve de uygulamalı ve katılımcı araştırmaları teşvik ederek, daha da güçlendirilmeli.

Stratejiler ve araçlar, İşçi sağlığı üzerine iletişimin artırılması ve farkındalığın çoğaltılması için, hissedarların da katılımıyla, özenle düzenlenmeli. Bunun için çalışanları, işverenleri ve onların organizasyonlarını, politikacıları, haklı ve medyayı da hedeflemeliler. Sağlık pratisyenlerinin sağlık ve iş arasındaki bağlantı hakkında bilgili olması, ve iş ortamındaki müdahalelerde sağlık sorunlarının çözümü için var olan olanakların artırılması da gerekli.

DSÖ çalışanların sağlık gözetimleri için göstergeler tanımlayacak ve bölgesel ve küresel bilgi platformlarını geliştirecek, mesleki hastalıkların erken teşhisi için uluslar arası maruz kalınan konuları ve tanı kriterlerini tanımlayacak, ve “Hastalıkların Uluslararası İstatistiki Sınıflandırması ve Bağlantılı Sağlık Sorunları”nın 11.revizyonu içindeki hastalıkların mesleki nedenlerini de içerecek.

Hedef 5: İşçi sağlığını diğer politikalarla bağlantılandırmak

Sağlık sektörünün, diğer sektör politikalarındaki İşçi sağlığı içeriklerinin geliştirilmesi yönünden, kapasitesi güçlendirilmeli.  İşçi sağlığının korunması ile ilgili ölçümler, ekonomik kalkınma politikalarına ve fakirlik azaltma stratejilerine dahil edilmelidir. Sağlık sektörü, mesleki risklerin ve uluslararası dolaşımını engellemek ve iş ortamında sağlığı korumak için özel sektör ile işbirliği yapmalı. Benzer ölçümler, sürdürülebilir kalkınma için uygulanan programlara ve ulusal planlara dahil edilmelidir.

İşçi sağlığı da, aynı şekilde uluslar arası ticaret ve sağlık üzerine WHA59.26 nolu özel çözüm yolları içeren önerilerinde olduğu gibi,  ticaret politikalarının içeriğinde hesaba katılmalı.

İstihdam politikaları aynı esnada sağlığı da etkiliyor; bu yüzden istihdam stratejilerinin sağlığa etkisinin değerlendirmesinin güçlendirilmesi gerekiyor. Çevresel koruma İşçi sağlığı bağlamında güçlendirilmeli, örnek olarak, “Uluslar arası Kimyasal Yönetiminde Stratejik Yaklaşım”da öngörülen risk azaltım ölçümleri uygulamaları, ve İşçi sağlığının, çok yönlü çevresel anlaşmalar ve hafifletme stratejileri ile, çevresel yönetim sistemleri ve acil durumlara hazırlıklı olma ve cevap verme planları çerçevelerinde, hesaba katılması.

İşçi sağlığı, ekonomik işleyişin değişik branşları için, sektörel politikalarda vurgulanmalı, özellikle de yüksek sağlık risklerinde olanlar için.

İşçi sağlığının yönleri, birincil, ikincil ve daha yüksek seviyelerdeki eğitimlerde ve mesleki eğitimlerde hesaba katılmalı.

UYGULAMA

İşçilerin sağlığının kalitelileştirilmesi, devletin liderliği ve işçiler ile işverenlerin önemli katılımlarıyla yani, toplumun bir bütün halinde koordineli eforlarıyla sağlanabilir. Eylemlerin bütünleşik olabilmesi, ulusal gerekliliklere ve önceliklere bağlı olarak, yukarıda belirtilen hedeflere ulaşılabilmesiyle mümkündür. Eylemler, ulusal seviyedeki uygulamaların ülkeler arası ve bölgeler arası ortaklığı için dizayn edildi.

“Meslek Sağlığı için Kalibrasyon Merkezi”nin ve diğer devletler arası ve uluslar arası organizasyonların network ağı ile desteklenmiş olan Dünya Sağlık Örgütü, bu eylem planını üye devletler ile birlikte uygulayabilmek için şöyle çalışacak:

– İşçi sağlığında uluslararası eforu güçlendirmek için, ILO ve diğer BM sisteminin organizasyonları, İşveren Örgütleri, Ticaret Birlikleri ve diğer sivil halktan ve özel sektörden hissedarlar ortak eylemleri  ve ortaklıklarını artırmalı ve daha da içe dahil olmalılar;

– ILO tarafından üstlenilen eylemlerin tutarlılığı, çalışanların sağlığını korumada standartların ayarlanmasında, rehber görevi üstlenmede, bunların kullanımını artırmada ve aynı zamanda gözlemlemede, ve uluslararası çalışma kongresi tarafından benimsenmesine ve uygulanmasına katkıda bulunuyor.

– Optimum uygulamalara ve kanıtlara dayalı olan işçi sağlığını ulusal gündemde bir çerçeveye oturtabilmek için, politika seçeneklerinin eklemlendirilmesi;

– İşçi nüfusunun özel sağlık ihtiyaçlarına verilen mücadele içi teknik destek sağlanması ve işçi sağlığı eylemi için merkezi kurumsal güç yaratmak;

– İşçi sağlığındaki trendleri takip etmek ve belirlemek;

– Evrensel ve bölgesel seviyede işçi sağlığındaki eylemleri kolaylaştırmak için uyumlu bilimsel ve öneri verebilecek nitelikteki mekanizmalar kurmak.

Eylem planının uygulamasındaki süreç, ulusal ve uluslar arası başarı göstergelerinin gözlemlenip yorumlanmasına bağlı olacak.

11. Genel Toplantı, 23 Mayıs 2007

A Komitesi, 5. Rapor


 

KAYNAKÇA

Link: http://apps.who.int/gb/ebwha/pdf_files/WHA60/A60_R26-en.pdf

Çeviren: Çağrı Çığman

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s